Göz Arkasına Güvenli ve Etkili Erişim: Subtenon Enjeksiyon Tedavisi

Göz hastalıklarının tedavisinde, ilacın doğru noktaya, yeterli yoğunlukta ve en az yan etkiyle ulaştırılması tedavinin başarısını belirleyen en önemli faktördür. Özellikle gözün arka segmentini (retina, koroid ve görme siniri) etkileyen hastalıklarda, damla tedavileri genellikle gözün ön kısmında kalır ve arkadaki hedef dokuya yeterince ulaşamaz. Ağızdan alınan haplar veya damardan verilen ilaçlar ise tüm vücuda dağıldığı için istenmeyen sistemik yan etkilere yol açabilir. İşte bu noktada, ilacı doğrudan gözün arkasına, ancak göz küresini delmeden ulaştıran özel bir yöntem olan Subtenon enjeksiyon devreye girer. Pendik’te hizmet veren Özel Sistem Göz Tıp Merkezi olarak, dirençli göz içi iltihaplarından (üveit) karmaşık retina ameliyatlarının anestezi yönetimine kadar pek çok alanda, bu güvenli ve etkili yöntemi başarıyla uyguluyoruz.

Halk arasında bazen göz arkası iğne olarak da ifade edilen bu prosedür, aslında gözün içine (vitreus boşluğuna) yapılan iğnelerden farklıdır. Göz küresini saran "Tenon kapsülü" adı verilen zarın altına yapılan bu uygulama, ilacın göz çevresindeki dokulardan emilerek arka tarafa geçmesini sağlar. Bu yöntem, hem hastalarımız için daha konforludur hem de ilacın "depo etkisi" yaratarak uzun süre salınmasına olanak tanır. Özellikle kronik ödem ve iltihap tedavisinde, cerrahiye gerek kalmadan yüz güldürücü sonuçlar alınmasını sağlayan bu teknik, oküler farmakolojinin en değerli araçlarından biridir.

Subtenon Enjeksiyon Nedir?

Subtenon enjeksiyon, ilaçların veya anestezik maddelerin, göz küresini (sklera) çevreleyen ince bir zar olan Tenon kapsülü ile göz küresi arasındaki boşluğa (subtenon aralığı) verilmesi işlemidir. Bu boşluk, gözün arkasına doğru uzanan doğal bir cep gibidir. İlaç buraya verildiğinde, gözü delmeye gerek kalmadan sklera gözeneklerinden emilerek retinanın ve koroidin bulunduğu arka bölgeye ulaşır.

Bu yöntemi, gözün içine (jel kısmına) yapılan intravitreal enjeksiyonlardan ayıran en temel özellik, göz küresinin bütünlüğünün bozulmamasıdır. Genellikle ucu sivri olmayan, künt kanüller kullanılarak yapıldığı için işlem sırasında ciddi bir ağrı hissedilmez ve gözün delinme riski minimuma iner. İlaç, gözün arkasında bir havuz gibi birikir ve haftalar, hatta aylar boyunca yavaş yavaş etkisini gösterir.

Subtenon Enjeksiyon Hangi Durumlarda Yapılır?

Bu enjeksiyon tekniği, hem tedavi edici (terapötik) hem de uyuşturucu (anestezik) amaçlarla kullanılır. Göz hekimliğinde en sık başvurulan kullanım alanları şunlardır:

• Dirençli Üveit Tedavisi: Göz içi iltihabı olan üveit hastalarında, özellikle damla tedavisine yanıt vermeyen veya tek gözde yoğunlaşan ara ve arka üveitlerde, yangıyı söndürmek için subtenon steroid enjeksiyonu (genellikle kortizon) uygulanır.
• Makula Ödemi: Diyabetik retinopati, retina damar tıkanıklıkları veya üveite bağlı olarak görme merkezinde (sarı nokta) sıvı toplanması durumunda, gözde ödem tedavisi amacıyla kullanılır. Buraya yapılan steroidler ödemi kurutmada oldukça etkilidir.
• Lokal Anestezi (Katarakt ve Vitrektomi): Katarakt veya vitrektomi (retina cerrahisi) ameliyatlarında, hastanın ağrı duymaması ve göz hareketlerinin durdurulması için göz lokal anestezi ilacı bu yolla verilir. Bu, iğneli (retrobulbar) anesteziye göre çok daha güvenli bir yöntemdir.
• Kistoid Makula Ödemi: Özellikle komplike katarakt ameliyatları sonrası gelişen inatçı ödemlerde tercih edilir.

İşlem Nasıl Uygulanır? (Acı Hissedilir mi?)

Hastalarımız genellikle "gözün arkasına iğne" fikrinden endişe duyarlar. Ancak Subtenon enjeksiyon, doğru teknikle yapıldığında son derece konforlu bir işlemdir. Özel Sistem Göz Tıp Merkezi poliklinik ve ameliyathane şartlarında uyguladığımız prosedür şu şekildedir:

• Ön Hazırlık ve Uyuşturma: İşlemden önce göze güçlü anestezik damlalar damlatılır. Bu sayede göz yüzeyi tamamen hissizleşir.
• Giriş Yolu: Gözün beyaz kısmı (konjonktiva) üzerinde, genellikle alt-dış kadranda çok küçük bir açıklık oluşturulur veya hazır bir açıklıktan girilir.
• Kanül Yerleşimi: Ucu sivri olmayan (künt), eğimli özel bir metal veya plastik kanül, bu açıklıktan Tenon zarının altına doğru nazikçe ilerletilir. Ucu sivri olmadığı için dokuları kesmez, sadece sıyırarak ilerler.
• Enjeksiyon: Kanül gözün arka kısmına ulaştığında ilaç yavaşça verilir. Bu sırada hasta hafif bir dolgunluk veya basınç hissedebilir, ancak keskin bir acı duymaz.
• Bitiş: Kanül çıkarılır. Genellikle dikiş atmaya gerek yoktur, giriş yeri kendiliğinden kapanır. Antibiyotikli damla damlatılarak işlem sonlandırılır.

Subtenon Enjeksiyonun Avantajları Nelerdir?

Tedavi protokollerinde Subtenon yolun tercih edilmesinin, hem hasta sağlığı hem de tedavi etkinliği açısından birçok önemli nedeni vardır:

• Sistemik Yan Etkilerden Korunma: Ağızdan alınan yüksek doz kortizonun vücutta yaratabileceği şeker yükselmesi, tansiyon, kilo alımı veya kemik erimesi gibi riskler, subtenon triamsinolon gibi lokal uygulamalarda çok daha azdır. Çünkü ilaç sadece göz çevresinde kalır, kana çok az karışır.
• Yüksek İlaç Konsantrasyonu: İlaç doğrudan hedef dokunun (retina ve koroid) dibine bırakıldığı için, damla veya hapla ulaşılamayacak kadar yüksek bir etki gücüne ulaşılır.
• Depo Etkisi: Kullanılan ilaçlar genellikle "depo steroid" formundadır. Bu sayede tek bir enjeksiyonla 3-4 aya varan tedavi edici etki sağlanabilir.
• Güvenlik: Göz küresine sivri bir iğne batırılmadığı için retina dekolmanı veya göz içi kanama riski, intravitreal enjeksiyonlara göre daha düşüktür.
• Anestezide Konfor: Ameliyat öncesi yapıldığında, gözü tamamen hareketsiz ve ağrısız hale getirerek cerrahın işini kolaylaştırır ve hasta konforunu artırır.

İşlem Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Olası Yan Etkiler

Subtenon enjeksiyon sonrası hasta hemen evine dönebilir. Ancak iyileşme sürecinde bazı geçici durumlarla karşılaşılabilir:

• Kızarıklık (Konjonktiva Altı Kanama): En sık görülen durumdur. Enjeksiyon yapılan bölgede kan toplanmasına bağlı olarak gözde belirgin bir kırmızılık oluşabilir. Bu durum tamamen zararsızdır ve 1-2 hafta içinde kendiliğinden geçer.
• Göz Tansiyonu Artışı: Özellikle steroid enjeksiyonlarından sonra, bazı hastalarda göz içi basıncı geçici olarak yükselebilir. Bu nedenle işlem sonrası düzenli tansiyon kontrolü şarttır.
• Kapak Düşüklüğü (Ptosis): İlacın veya anestezinin etkisiyle üst göz kapağında geçici bir düşüklük olabilir, ilaç emildikçe düzelir.
• Enfeksiyon Riski: Çok nadir de olsa enfeksiyon gelişebilir. Hekiminizin verdiği antibiyotikli damlaları düzenli kullanmak bu riski önler.

İşlemden sonraki günlerde gözde şiddetli ağrı veya görmede ani azalma olursa vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Hafif batma ve kızarıklık ise beklenen bir süreçtir.

Özel Sistem Göz Tıp Merkezi olarak, göz sağlığınızı korumak için en güncel ve güvenilir yöntemleri kullanıyoruz. Dirençli göz rahatsızlıklarınızda, sistemik yan etkilerden uzak, doğrudan hedefe yönelik bir çözüm sunan Subtenon enjeksiyon tedavisi için uzman hekimlerimizden destek alabilirsiniz.