SLT (Selektif Lazer Trabeküloplasti): Glokom Tedavisinde İlaç Yükünü Hafifleten Modern Yaklaşım

Göz tansiyonu, tıp literatüründeki adıyla glokom, görme sinirinde sinsi ve ilerleyici hasara yol açarak kalıcı görme kaybına neden olabilen ciddi bir göz hastalığıdır. Genellikle hiçbir belirti vermeden ilerleyen bu hastalıkta, temel sorun göz içi sıvısının dışarı atıldığı kanallardaki direnç ve buna bağlı yükselen göz içi basıncıdır. Yıllarca glokom tedavisinin ilk basamağı, her gün damlatılması gereken göz damlaları olmuştur. Ancak damlaların yarattığı yan etkiler, kullanım zorluğu veya unutulması gibi problemler, tedavinin başarısını düşürebilir. Günümüzde gelişen lazer teknolojileri, glokom hastalarına ameliyatsız, ağrısız ve etkili bir alternatif sunmaktadır. Bu yöntemlerin başında gelen SLT (Selektif Lazer Trabeküloplasti), göz içi basıncını düşürmede son derece güvenli ve tekrarlanabilir bir tedavi seçeneğidir. Pendik’te hizmet veren Özel Sistem Göz Tıp Merkezi olarak, glokom birimimizdeki ileri teknoloji lazer sistemleri ve uzman hekim kadromuzla, hastalarımızın görme yetisini korumak için kişiye özel çözümler üretiyoruz.

SLT, dokuya zarar vermeden sadece hedeflenen hücreleri uyararak çalışan "soğuk lazer" teknolojisidir. Göz tansiyonu damlası kullanmakta zorlanan, ilaca rağmen tansiyonu hedeflenen seviyeye düşmeyen veya ilaç kullanmak istemeyen uygun hastalarda SLT lazer uygulaması, cerrahiye gerek kalmadan basıncı kontrol altına alabilir. Bu makalede, açık açılı glokom tedavisinde devrim niteliğinde olan SLT yönteminin ne olduğunu, nasıl etki ettiğini ve uygulama sürecini tüm detaylarıyla bulabilirsiniz.

SLT Nedir ve Nasıl Etki Eder?

SLT (Selektif Lazer Trabeküloplasti), göz içi sıvısının (aköz hümör) dışarı atıldığı süzgeç benzeri yapı olan "trabeküler ağ" üzerine uygulanan bir lazer tedavisidir. Bu yöntemi diğer lazerlerden ayıran en önemli özellik, adında geçen "Selektif" (Seçici) kelimesinde gizlidir.

Geleneksel lazer yöntemleri (ALT - Argon Lazer Trabeküloplasti), uygulandığı bölgedeki tüm hücreleri yakarak ve skar (yara) dokusu oluşturarak kanalları açmaya çalışırdı. Bu durum dokuya zarar verdiği için işlem tekrarlanamazdı. Oysa SLT, çok düşük enerjili ve kısa süreli lazer atışları kullanır. Bu atışlar, trabeküler ağdaki diğer hücrelere zarar vermeden, sadece pigmentli (renkli) hücreler tarafından emilir. Bu seçici emilim, dokuda bir yanık veya yapısal hasar oluşturmaz.

SLT nasıl etki eder? sorusunun cevabı biyolojik bir süreçte yatar. Lazer enerjisi, pigmentli hücreleri uyardığında, vücudun bağışıklık sistemi devreye girer. Bölgeye gelen temizleyici hücreler (makrofajlar), kanalları tıkayan atık maddeleri ve pigmentleri temizler. Bu biyolojik temizlik sonucunda, göz içi sıvısının dışarı akışı kolaylaşır ve göz tansiyonu düşer. Doku hasarı yaratmadığı için, etkisi azaldığında işlem güvenle tekrarlanabilir.

SLT Hangi Durumlarda Uygulanır?

SLT, her glokom türü veya her hasta için uygun olmayabilir. Özellikle kapalı açılı glokomlarda veya travmaya bağlı glokomlarda tercih edilmez. Özel Sistem Göz Tıp Merkezi uzmanları, aşağıdaki durumlarda SLT tedavisini önermektedir:

• Primer Açık Açılı Glokom: En sık görülen glokom türüne sahip hastalarda.
• İlaç Kullanım Zorluğu: Göz damlası damlatmakta fiziksel olarak zorlanan (titreme, eklem rahatsızlığı vb.) veya damlalarını sık sık unutan hastalarda.
• İlaç Yan Etkileri: Göz damlalarına karşı alerji, gözde şiddetli kızarıklık, kirpik uzaması veya göz çevresinde koyulaşma gibi yan etkiler yaşayanlarda.
• Yetersiz İlaç Yanıtı: Tek veya çoklu ilaç kullanımına rağmen göz tansiyonu hedeflenen seviyeye inmeyen hastalarda ek tedavi olarak.
• Pigmenter Glokom: Göz içi pigment dökülmesine bağlı gelişen glokom türünde (SLT pigmenti hedeflediği için bu türde oldukça etkilidir).
• Hamilelik veya Emzirme: Göz damlalarının bebeğe geçme riski nedeniyle ilaç kullanamayan hastalarda güvenli bir seçenektir.
   

SLT İşlemi Nasıl Uygulanır?

Glokom lazer tedavisi olan SLT, ameliyathane koşullarında değil, poliklinik ortamında özel bir lazer mikroskobu karşısında yapılır. İşlem, hasta için son derece konforlu, ağrısız ve hızlıdır. Uygulama adımları şöyledir:

• Hazırlık: İşlemden önce göz bebeğinin küçülmesi için damla damlatılır (bazı durumlarda gerekmez). Ayrıca göz yüzeyini uyuşturmak için anestezik damla uygulanır. Hasta ağrı hissetmez.
• Mercek Yerleşimi: Doktor, lazer ışınlarını trabeküler ağa odaklayabilmek için gözün üzerine özel, jelli bir kontakt lens yerleştirir. Bu lens, gözün kırpılmasını da önler.
• Lazer Uygulaması: Hasta, mikroskopta yeşil bir ışık görür. Doktor, açının durumuna göre 360 derece veya 180 derece boyunca lazer atışları yapar. İşlem sırasında hasta "çıt" sesi duyabilir veya çok hafif ışık parlamaları görebilir.
• Süre: İşlem genellikle her bir göz için 5-10 dakika sürer.
   

SLT Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

SLT, hastanın günlük yaşamını kısıtlamayan bir işlemdir ("Öğle arası tedavisi" olarak da bilinir). İşlemden hemen sonra hasta evine veya işine dönebilir. Dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• Bulanık Görme: İşlemden hemen sonra, göze takılan mercekteki jel nedeniyle geçici bir bulanıklık olabilir. Bu durum 1-2 saat içinde düzelir.
• İlaç Kullanımı: Doktorunuz, işlem sonrası oluşabilecek hafif reaksiyonu (inflamasyonu) baskılamak için 3-5 gün süreyle kortizonlu veya non-steroid damla kullanmanızı önerebilir.
• Mevcut Glokom İlaçları: Eğer halihazırda glokom ilacı kullanıyorsanız, doktorunuz "kes" diyene kadar ilaçlarınıza aynen devam etmelisiniz. SLT'nin etkisi hemen başlamaz, tam etki için 4-6 hafta beklemek gerekebilir.
• Kontroller: İşlemden sonraki 1. saat, 1. hafta ve 1. ayda göz tansiyonu ölçümü yapılması, tedavinin başarısını değerlendirmek için önemlidir.

SLT’nin İlaç Tedavisi ile İlişkisi

Hastalarımızın en çok merak ettiği konu, "Lazer olunca ilaçlardan tamamen kurtulacak mıyım?" sorusudur. Göz tansiyonu lazeri uygulamasının amacı göz içi basıncını düşürmektir, ancak her hastada aynı sonucu vermeyebilir. SLT ile ilgili beklentiler şu şekilde olmalıdır:

• İlaçsız Takip: Erken evre glokom hastalarında SLT tek başına yeterli olabilir ve hasta damla kullanmadan takip edilebilir.
• İlaç Azaltma: Birden fazla damla kullanan hastalarda, SLT sonrası ilaç sayısı azaltılabilir.
• Destek Tedavi: İlaçlara rağmen tansiyonu sınırda olan hastalarda, mevcut ilaçlara ek olarak SLT yapılarak güvenli basınç seviyesi sağlanabilir.

Çalışmalar, SLT'nin göz tansiyonunu ortalama %20-30 oranında düşürebildiğini göstermektedir. Ancak bu etki kalıcı olmayabilir; 1-5 yıl içinde etkisi azalabilir. Neyse ki SLT, dokuya zarar vermediği için etkisi geçtiğinde güvenle tekrarlanabilir.

Olası Riskler ve Yan Etkiler

SLT, oftalmolojideki en güvenli lazer işlemlerinden biridir. Ciddi komplikasyon riski yok denecek kadar azdır. Olası geçici yan etkiler şunlardır:

• Geçici Göz Tansiyonu Yükselmesi: Lazer sonrası ilk saatlerde, parçalanan pigmentlere bağlı olarak göz tansiyonunda geçici bir artış (spike) olabilir. Bu durum genellikle kontrol altında tutulur ve kısa sürede normale döner.
• Hafif İltihaplanma (Üveit): Göz içinde hafif bir reaksiyon olabilir, damlalarla tedavi edilir.
• Gözde Kızarıklık ve Batma: Lens kullanımına bağlı olarak ilk gün hafif batma hissedilebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

SLT sonrası iyileşme süreci genellikle sorunsuzdur. Ancak işlemden sonraki günlerde;

• Gözde şiddetli ağrı ve kızarıklık,
• Görmede ani azalma,
• Işık hassasiyeti

gibi şikayetleriniz olursa zaman kaybetmeden doktorunuza başvurmanız gerekir.

Özel Sistem Göz Tıp Merkezi olarak, glokomun ömür boyu takip gerektiren bir hastalık olduğunun bilinciyle hareket ediyoruz. SLT tedavisi, ilaç bağımlılığını azaltan ve yaşam kalitesini artıran güçlü bir silahtır. Göz tansiyonunuzun kontrolü ve göz sinirinizin sağlığı için en uygun tedavi yöntemini belirlemek üzere uzman hekimlerimizle görüşebilirsiniz.