Pakimetri: Göz Sağlığında Hassas Ölçümün ve Doğru Tanının Anahtarı

Göz sağlığının değerlendirilmesinde, sadece görme keskinliğinin ölçülmesi yeterli değildir. Gözün anatomik yapısının, özellikle de gözün en ön kısmında yer alan ve ışığın ilk kırıldığı tabaka olan korneanın fiziksel özelliklerinin bilinmesi, birçok hastalığın doğru teşhisi için hayati önem taşır. Bu noktada devreye giren Pakimetri, kornea kalınlığını mikron (milimetrenin binde biri) hassasiyetinde ölçen kritik bir tanı yöntemidir. Pendik’te "A Tipi" tıp merkezi standartlarında hizmet veren Özel Sistem Göz Tıp Merkezi olarak, glokom takibinden lazer cerrahisine kadar geniş bir yelpazede, hastalarımızın tedavi planlamasını bu hassas ölçümlere dayanarak yapmaktayız.

Göz tansiyonu ölçümlerinin doğrulanmasından, refraktif cerrahi (göz çizdirme) uygunluğunun belirlenmesine kadar pek çok alanda kullanılan göz pakimetri testi, hekimin karar verme sürecini doğrudan etkileyen objektif veriler sunar. Korneanın kalın veya ince olması, bazı hastalıklar için risk faktörü oluşturabileceği gibi, bazı ölçümlerin yanıltıcı çıkmasına da neden olabilir. Bu nedenle Pakimetri, modern göz muayenesinin vazgeçilmez bir parçasıdır.

Pakimetri Nedir?

Pakimetri, gözün şeffaf ön tabakasının (kornea) kalınlığını ölçmek için kullanılan tıbbi bir işlemdir. Kornea, gözü dış etkenlerden koruyan ve görme işlevinin başlamasını sağlayan kubbe şeklindeki dokudur. Bu dokunun kalınlığı kişiden kişiye değişebileceği gibi, genetik faktörler, geçirilen cerrahiler, travmalar veya bazı kornea hastalıkları (keratokonus vb.) nedeniyle de farklılık gösterebilir.

Standart bir kornea kalınlığı ortalama 540 mikron civarındadır. Ancak bu değerin altındaki veya üstündeki sapmalar, göz içi basıncı ölçümlerinin yeniden hesaplanmasını gerektirir. Pakimetri cihazları, ultrasonik (ses dalgaları) veya optik (ışık dalgaları) yöntemlerle çalışarak bu kalınlığı saniyeler içinde ölçer ve hekime sunar. Bu işlem, gözün biyomekanik yapısını anlamak için temel bir adımdır.

Pakimetri Hangi Durumlarda Yapılır?

Pakimetri testi, rutin bir gözlük muayenesinde her hastaya uygulanmaz. Ancak göz sağlığını etkileyen spesifik durumların varlığında veya şüphesinde mutlaka yapılması gerekir. En sık başvurulan durumlar şunlardır:

• Glokom (Göz Tansiyonu) Değerlendirmesi: Göz tansiyonu ölçüm cihazları, kornea kalınlığını standart kabul ederek ölçüm yapar. Glokom pakimetri ilişkisi burada devreye girer; kornea kalınlığına göre gerçek göz tansiyonu değeri hesaplanır.
• Refraktif Cerrahi (Lazer) Hazırlığı: LASIK, SMILE veya PRK gibi lazer ameliyatlarında korneadan doku tıraşlanır. Bu nedenle ameliyat öncesi lazer öncesi ölçüm yapılarak, korneanın bu işlem için yeterli kalınlıkta olup olmadığı (güvenlik sınırı) belirlenir.
• Keratokonus Takibi: Korneanın incelip sivrileşmesiyle karakterize olan keratokonus hastalığının tanısında ve ilerleyişinin takibinde kullanılır.
• Kornea Ödemi: Göz ameliyatları sonrası veya bazı hastalıklarda (Fuchs distrofisi vb.) korneanın su toplayıp şişmesi durumunda, kalınlık artışını izlemek için yapılır.
• Korneal İmplantlar ve Halkalar: Kornea içine yerleştirilen halka (intrakorneal ring) tedavilerinin planlanmasında.
   

Pakimetri Testi Nasıl Uygulanır?

Pakimetri ölçümü, hasta konforunun ön planda olduğu, hızlı ve ağrısız bir işlemdir. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte iki temel yöntemle uygulanabilir:

1. Ultrasonik Pakimetri (Temaslı Yöntem): En yaygın ve geleneksel yöntemdir. Önce göze anestezik (uyuşturucu) damla damlatılır. Hasta bir koltukta otururken, hekim elindeki kalem benzeri küçük bir ultrason probunu nazikçe korneanın merkezine dokundurur. Cihaz ses dalgalarını kullanarak kalınlığı ölçer. İşlem sırasında hasta hiçbir ağrı hissetmez.

2. Optik Pakimetri (Temassız Yöntem): OCT (Optik Koherens Tomografi) veya kornea topografisi gibi gelişmiş cihazlarla yapılır. Göze herhangi bir damla damlatılmasına veya cihazın göze değmesine gerek yoktur. Hasta cihazdaki bir ışığa bakar ve ölçüm ışık dalgalarıyla saniyeler içinde tamamlanır. Enfeksiyon riski sıfırdır ve oldukça konforludur.

Pakimetri Neden Önemlidir?

Kornea kalınlığı ölçümü, sadece sayısal bir veri olmanın ötesinde, yanlış tanı ve tedavilerin önüne geçilmesini sağlayan kritik bir parametredir. Önemi şu başlıklarla özetlenebilir:

• Gerçek Göz Tansiyonunu Ortaya Çıkarır: Korneası normalden kalın olan bir kişinin göz tansiyonu, cihazlarda yalancı yüksek çıkabilir. Bu durumda hasta gereksiz yere glokom ilacı kullanabilir. Tam tersi, korneası ince olan bir hastada tansiyon normal ölçülse bile gerçek basınç yüksek olabilir ve hasta tedavi almadığı için görme kaybı riskiyle (sinsi glokom) karşı karşıya kalabilir. Pakimetri bu yanılgıyı düzeltir.
• Lazer Güvenliğini Sağlar: Lazer ameliyatı olmak isteyen bir hastanın korneası sınırda ise, pakimetri testi "dur" sinyalini verir. Yetersiz kalınlıkta yapılan lazer, korneanın yapısının bozulmasına (ektazi) yol açabilir.
• Hastalıkların Erken Tanısı: Korneadaki bölgesel incelmeler, keratokonus gibi hastalıkların henüz belirti vermeden yakalanmasını sağlar.
   

Pakimetri Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

Pakimetri sonucunda elde edilen veriler (mikron cinsinden), uzman hekim tarafından hastanın diğer klinik bulgularıyla birlikte yorumlanır. Tek başına kalınlık değeri bir hastalık tanısı koydurmaz ancak yol göstericidir.

• Normal Değerler: Ortalama santral kornea kalınlığı 540-550 mikron civarındadır.
• İnce Kornea (< 500 mikron): Glokom açısından risk faktörü olarak kabul edilir. Göz içi basıncı ölçülen değerden daha yüksek olabilir. Lazer cerrahisi için dikkatli değerlendirme gerektirir.
• Kalın Kornea (> 580 mikron): Göz içi basıncı ölçülen değerden daha düşük olabilir. Kornea ödemi veya yapısal kalınlık olabilir.

Özel Sistem Göz Tıp Merkezi’nde, glokom birimimizdeki hastaların göz tansiyonu değerleri, pakimetri sonuçlarına göre "düzeltilmiş göz içi basıncı" (Goldmann düzeltmesi) formülleriyle yeniden hesaplanır ve tedavi buna göre planlanır.

Test Süresi ve İşlem Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Pakimetri testi oldukça kısa süren bir prosedürdür. Her iki gözün ölçümü, hazırlık aşamasıyla birlikte toplamda sadece birkaç dakika sürer. İşlem sırasında ve sonrasında hastanın görmesi etkilenmez, araba kullanabilir veya işine dönebilir.

Dikkat edilmesi gereken en önemli husus kontakt lens kullanımıdır. Kontakt lensler kornea şeklini ve kalınlığını geçici olarak değiştirebilir. Bu nedenle doğru bir ölçüm için:

• Yumuşak lens kullananların ölçümden en az 1 hafta önce,
• Sert lens kullananların ise en az 2-3 hafta önce lens kullanımını bırakması önerilir.
   

Ne Zaman Pakimetri Ölçümü Yapılmalıdır?

Göz sağlığınızı korumak ve olası riskleri yönetmek için aşağıdaki durumlarda pakimetri ölçümü yaptırmanız tavsiye edilir:

• İlk kez glokom (göz tansiyonu) tanısı konulduğunda veya glokom şüphesiyle takip edilenlerde (tek sefer yapılması genellikle yeterlidir, kornea kalınlığı cerrahi olmadıkça çok değişmez).
• Gözlükten kurtulmak için lazer ameliyatı (LASIK, iLASIK, No Touch vb.) düşünüyorsanız.
• Ailenizde keratokonus hastalığı öyküsü varsa.
• Fuchs endotel distrofisi gibi kornea hastalıklarınız varsa.
• Uzun süre kontakt lens kullandıysanız ve kornea sağlığınızı kontrol ettirmek istiyorsanız.

Özel Sistem Göz Tıp Merkezi olarak, gözlerinizin "gerçek" değerlerini ölçüyor ve tedavinizi varsayımlara değil, hassas verilere dayandırıyoruz. Glokom riskinizin doğru belirlenmesi ve lazer uygunluğunuzun tespiti için uzman kadromuza güvenebilirsiniz.