Entropium (Göz Kapağı İçe Dönmesi): Nedenleri, Belirtileri ve Cerrahi Tedavisi

Göz kapakları, gözün en önemli koruyucu bariyeridir. Her göz kırpma hareketinde göz yüzeyini temizler, nemlendirir ve dış etkenlere karşı korur. Ancak bu hassas mekanizmanın anatomik yapısında meydana gelen bozulmalar, koruyucu olan kapakları bir anda göze zarar veren bir yapıya dönüştürebilir. Tıp literatüründe Entropium olarak adlandırılan ve halk arasında "göz kapağının içe dönmesi" olarak bilinen rahatsızlık, kirpiklerin ve kapak cildinin gözün şeffaf tabakasına (kornea) sürekli temas etmesi durumudur. Bu durum, hastalar için oldukça ağrılı ve rahatsız edici bir süreçtir. Pendik’te hizmet veren Özel Sistem Göz Tıp Merkezi olarak, oküloplastik cerrahi birimimizle bu tür fonksiyonel kapak bozukluklarını titizlikle değerlendiriyor ve hastalarımızı kalıcı sağlığına kavuşturmayı hedefliyoruz.

Gözde sürekli batma, sulanma ve kızarıklık şikayetiyle başlayan bu süreç, tedavi edilmediği takdirde korneada kalıcı çizilmelere, enfeksiyonlara ve hatta görme kaybına yol açabilecek ciddi bir sağlık sorunudur. Genellikle yaşlılık döneminde dokuların gevşemesiyle ortaya çıkan göz kapağı içe dönmesi, bazen travmalar veya enfeksiyonlar sonrası da gelişebilir. Bu makalede, yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren Entropium rahatsızlığının nedenlerini, belirtilerini ve Entropium ameliyatı ile nasıl tedavi edildiğini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Entropium Nedir?

Entropium, göz kapağı kenarının içe doğru (göz küresine doğru) dönmesiyle karakterize bir pozisyon bozukluğudur. Normal şartlarda kirpikler dışa doğru bakarken, entropium durumunda kirpikler ve kapağın dış derisi gözün konjonktiva ve kornea tabakasına temas eder. Bu temas, her göz kırpma hareketinde göz yüzeyini zımparalar gibi çizer.

Rahatsızlık çoğunlukla alt kapak entropium şeklinde görülür, ancak nadiren üst kapakta da oluşabilir. Sürekli sürtünme hali, hastada sanki gözünde sürekli yabancı bir cisim, kum veya taş varmış hissi yaratır. Bu durum sadece konforsuzluk değil, aynı zamanda gözün savunma mekanizmasını bozarak enfeksiyonlara açık hale gelmesine neden olur.

Entropium Neden Oluşur?

Göz kapağının içe dönmesinin altında yatan temel mekanizma, kapağı yerinde tutan kasların ve tendonların dengesinin bozulmasıdır. Bu dengesizliğe yol açan faktörler şunlardır:

• Yaşlanma (İnvolüsyonel Entropium): En sık görülen nedendir. Yaşın ilerlemesiyle birlikte göz çevresindeki kaslar zayıflar, cilt elastikiyetini kaybeder ve tendonlar gevşer. Bu gevşeme, kapağın stabilitesini bozarak içe dönmesine neden olur.
• Skar Dokusu (Sikatrisyel Entropium): Göz kapağının iç yüzeyinde meydana gelen kimyasal yanıklar, travmalar, geçirilmiş ameliyatlar veya trahom gibi enfeksiyonlar, dokunun büzüşmesine ve kapağı içe doğru çekmesine yol açabilir.
• Kas Spazmı (Spastik Entropium): Gözde oluşan iltihap, cerrahi travma veya irritasyon sonucu gözü kapatan kasların (orbikülaris kası) aşırı kasılmasıyla kapağın geçici olarak içe dönmesidir.
• Doğuştan (Konjenital) Entropium: Nadir görülür. Bebeklerde göz kapağı kaslarının gelişimsel anomalisine bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Hangi Belirtilerle Ortaya Çıkar?

Entropium belirtileri, kirpiklerin göz yüzeyine teması başladığı andan itibaren kendini gösterir ve zamanla şiddetlenir. Hastaların en sık dile getirdiği şikayetler şunlardır:

• Yabancı Cisim Hissi: Gözde sürekli kum veya toz varmış gibi batma hissi.
• Kızarıklık ve Ağrı: Göz beyazında kronik kızarıklık ve sürtünmeye bağlı ağrı.
• Aşırı Sulanma: Gözün kendini korumak ve tahrişi azaltmak için refleks olarak sürekli yaşarması (epifora).
• Işık Hassasiyeti: Kornea yüzeyindeki tahriş nedeniyle ışığa bakamama (fotofobi).
• Çapaklanma: Göz yüzeyinde oluşan mukus salgısının kirpik diplerinde birikmesi.
• Görme Bulanıklığı: İleri evrelerde korneanın saydamlığını yitirmesine bağlı görme kalitesinde düşüş.

Entropium Nasıl Tedavi Edilir?

Entropium tedavisinde amaç, göz kapağını normal anatomik pozisyonuna getirerek kirpiklerin göze temasını kesmek ve göz yüzeyini korumaktır. Tedavi yaklaşımı, hastalığın nedenine ve şiddetine göre belirlenir. Ancak bilinmesi gerekir ki, ilaç tedavileri (damlalar, pomadlar) veya bantlama yöntemleri sadece geçici rahatlama sağlar; kesin tedavi genellikle cerrahidir.

Geçici önlemler olarak şunlar uygulanabilir: Koruyucu Lensler: Yumuşak kontakt lensler, kirpiklerin korneayı çizmesini engellemek için bariyer görevi görebilir. Bantlama: Alt göz kapağının flaster bant yardımıyla aşağıya (dışa) doğru çekilerek yapıştırılması kısa süreli çözüm sunabilir. Botoks Enjeksiyonu: Spastik entropium vakalarında kas spazmını çözmek için kullanılabilir.

Bu yöntemler, ameliyat gününe kadar hastayı rahatlatmak veya cerrahiye uygun olmayan hastalarda (çok yaşlı ve genel durumu bozuk hastalar) semptomları hafifletmek için tercih edilir. Kalıcı çözüm için göz kapak hastalıkları konusunda uzmanlaşmış hekimler tarafından cerrahi müdahale planlanmalıdır.

Entropium Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Özel Sistem Göz Tıp Merkezi’nde uyguladığımız Entropium ameliyatı, hastanın konforunu ön planda tutan, genellikle lokal anestezi altında yapılan ve ortalama 30-45 dakika süren bir işlemdir. Ameliyat tekniği, entropiumun tipine göre değişiklik gösterir:

Yaşa Bağlı Entropium Cerrahisi: En sık uygulanan yöntemdir. Alt göz kapağının kirpik dibinden veya hemen altından yapılan küçük bir kesi ile gevşemiş olan tendonlar sıkılaştırılır (Lateral Tarsal Strip) ve kapağı içe döndüren kaslar zayıflatılır. Böylece kapak gerginleştirilerek normal pozisyonuna getirilir.

Sikatrisyel (Skar Bağlı) Entropium Cerrahisi: İç taraftaki büzüşmüş dokuyu uzatmak gerekebilir. Bu durumda bazen ağız içinden veya kulak arkasından alınan mukoza/greft yamaları kullanılarak kapak iç yüzeyi genişletilir.

Ameliyat sırasında atılan dikişler genellikle estetik dikişlerdir ve iz kalma ihtimali oldukça düşüktür. Kesi yeri, göz kapağının doğal kıvrımlarına gizlenir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

Entropium cerrahisi sonrası iyileşme süreci oldukça hızlıdır. Hastalarımız aynı gün taburcu edilir ve günlük yaşantılarına kısa sürede dönebilirler. İyileşme sürecinde dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• Morluk ve Şişlik: İlk 3-4 gün göz çevresinde hafif morluk ve şişlik olması normaldir. Buz uygulaması (soğuk kompres) bu şikayetleri azaltır.
• Dikişler: Cilt dikişleri genellikle ameliyattan 1 hafta sonra alınır.
• İlaç Kullanımı: Enfeksiyon riskini önlemek için antibiyotikli damla ve pomadların düzenli kullanılması şarttır.
• Hijyen: İlk hafta göze su değdirilmemesi ve gözün ovuşturulmaması önerilir.

Ameliyattan hemen sonra kirpik batması şikayeti son bulur ve hasta büyük bir rahatlama hisseder.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Entropium, "zamanla geçer" denilerek ihmal edilebilecek bir durum değildir. Tedavi edilmediğinde şu ciddi komplikasyonlara yol açabilir:

• Kornea Ülseri: Sürekli sürtünme korneada açık yaralar (ülser) oluşturabilir.
• Korneal Enfeksiyon (Keratit): Açılan yaralardan giren bakteriler ciddi göz enfeksiyonlarına neden olabilir.
• Kalıcı Görme Kaybı: Korneada oluşan yaraların iyileşirken leke (skar) bırakması, görme aksını kapatarak kalıcı körlüğe veya ciddi görme azlığına neden olabilir.
• Gözün Delinmesi (Perforasyon): İleri evre ülserlerde göz duvarı incelerek delinebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Gözünüzde geçmeyen bir batma, kızarıklık hissediyorsanız veya aynaya baktığınızda kirpiklerinizin gözünüze değdiğini fark ediyorsanız vakit kaybetmeden bir göz hekimine başvurmalısınız. Özellikle göz kapağını elinizle dışa doğru çektiğinizde rahatlama hissediyorsanız, bu durum entropiumun en belirgin işaretidir.

Özel Sistem Göz Tıp Merkezi olarak, göz kapağı sağlığınızı korumak ve konforlu bir görüşe kavuşmanız için modern cerrahi tekniklerimizle yanınızdayız. Erken müdahale, gözünüzün şeffaf tabakasını korumanın en etkili yoludur.